کوچ جرایم به فضای مجازی



📰 تحلیل احمد بخارایی در گفت‌وگو با روزنامه‌ی آرمان امروز شماره‌ی ۳۷۶۵


بروزشخصیت پنهان در فضای مجازی
… در سطح «خرد» در شبکه‌های اینترنی و مجازی شاهد بروز شخصیت پنهان افراد هستید که پشت یک میکروفون نوین نشسته‌اند و کسی چهره‌ی آن‌ها را نمی‌بیند و ارتباطی یک‌سویه است که بر مبنای آن، گاه یک چهره‌ی کاذب از خودشان بروز می‌دهند. حالا در یک جامعه هر چه شخصیت‌ها کم‌تر کامل شده باشند و کم‌تر اخلاقی باشند، این‌که به صورت کژکارکرد و کارکرد مرضی این حضورها خودش را در شبکه‌های مجازی نشان دهد، این احتمال بیش‌تر خواهد بود. در سطح «میانی»، واحد تحلیل، سازمان‌ها و نهادها است. وقتی در جامعه‌ای رسانه‌های رقیب وجود نداشته باشند، رسانه‌های مجازی برجسته و بولد می‌شوند …



بروز بزه و نارسایی‌های اقتصادی، اجتماعی
… در سطح «کلان» هم بالطبع شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی هم در کنش و هم در واکنش در شبکه‌های مجازی مؤثرند. این‌که جرایم اینترنی افزایش پیدا کرده بالطبع محصول وجود همین فضاهای تنگ اقتصادی است. وقتی صحنه‌ی رقابت در جامعه وجود نداشته باشد، افراد احساس می‌کنند که با هزینه فایده کردن‌ها ممکن است، به نتیجه‌ی مطلوب نرسند …

… تنگناها خودشان را در بیکاری و عدم اشتغال به‌ویژه بیکاری فارغ‌التحصیلان دانشگاهی نشان می‌دهند …
… طبیعتاً افراد برای ادامه‌ی حیات به هر وسیله‌ای روی می‌آورند و بنا به اعتقاد «مرتون» افراد در چنین جامعه‌ای برای رسیدن به اهداف اجتماعی به وسائل نوین روی می‌آورند …


رقابت نیست و رانت است
… در جامعه‌ی ما پول داشتن یک امر مطلوب است و مسئولان ما برای داشتن ثروت شخصی بیش‌تر، تلاش می‌کنند. کسی که ماشین گران‌قیمت داشته باشد، بیش‌تر مورد احترام است. فرزندان برخی مسئولان ما که از رانت اقتصادی استفاده می‌کنند و در خارج از کشور تحصیل می‌کنند یا فلان ویلا را در فلان شهر و کشور را دارند، احساس غرور و افتخار می‌کنند. پس این یک هدف مقدس است و سرمایه‌داری را تبلیغ می‌کند. حال برای رسیدن به این هدف اگر وسایل مشروع وجود داشته باشد که افراد به آن روی می‌آورند ولی در شرایط تنگ اقتصادی کنونی که رقابت نیست و رانت هست افراد به وسایل جدید روی می‌آورند که یکی از آن می‌تواند همین اینترنت باشد که طبیعتاً شما می‌بینید مردم از این طریق سر همدیگر کلاه می‌گذارند و سوءاستفاده می‌کنند و مهم‌تر از همه یک نوآوری در «وسیله» برای رسیدن به آن هدف مشروع و مقبول اجتماعی است. در کل این معضل یکی از موضوعاتی است که ما در جامعه‌شناسی انحرافات به‌شدت زیر ذره بین داریم …